Zatrzymaj się

Żona zabrała mnie na wycieczkę! I to nie byle jaką, bo wycieczka obejmowała podróż powietrzem, rozliczanie w innej walucie i konieczność mówienia po ichniemu. Tak oto wylądowaliśmy w Londynie.

Wśród pozycji z napakowanego, precyzyjnego i spisanego w Excelu (a jakże!) grafiku, znalazła się też wizyta w National Gallery. Przez kilka godzin spacerowałem po imponującym gmachu. W każdym pomieszczeniu znajdowałem z kolei coś, co podsumowywałem komentarzem w stylu: O! To też jest znane!. I gdy tak przechadzałem się pomiędzy dziełami do tej pory znanymi mi wyłącznie z wyblakłych przedruków w szkolnych książkach, zauważyłem, że niektóre mówią do mnie głośniej niż inne.

Niektóre zatrzymywały mnie na długo, inne mijałem tylko rzucając okiem. Po pewnym czasie uświadomiłem sobie, że zatrzymują mnie przy sobie te obrazy, które nie tylko są imponujące pod względem formy, ale chyba przede wszystkim takie, które choćby w podstawowy sposób rozumiem. Zupełnie inaczej patrzymy na Chrystusa wypędzającego kupców z świątyni El Greco, Wieczerzę w Emaus Caravaggia, czy Pijanego Sylena Van Dycka, jeśli wiemy jaką historię nam przedstawiają. Nagle każdy detal staje się ważny, każdy element krajobrazu, zwierzę pojawiające się w tle, gesty, wyrazy twarzy – to wszystko zaczyna mieć ogromne znaczenie i zaczyna nie tyle mówić, co wręcz wołać w kierunku widza. By choć chwilę przystanąć. By zastanowić się skąd taki wybór kolorów, dlaczego taki układ, co poza zwykłym portretem autor chce mi pokazać?  

Przez wiele lat uważałem, że nie rozumiem sztuki. Dzisiaj uczę się nią zachwycać i chyba idzie mi to coraz lepiej. Jednak żeby zrozumieć sztukę, trzeba najpierw zrozumieć świat, wrócić do mitycznych opowieści czytanych w podstawówce (zwykle tylko w formie streszczenia), odświeżyć sobie historię naszej cywilizacji, a przede wszystkim zacząć być ciekawym. Wtedy zarówno obraz, jak i rzeźba, a nawet muzyka zaczną wołać na tyle głośno, że z pewnością choć na chwilę się przy nich zatrzymamy.